منبع کویلی یک مخزن استوانه ای بوده که از چند ردیف لوله مسی به نام کویل تشکیل شده است. منابع کویلی در دو نوع افقی و عمودی تولید شده و با توجه به کاربری و محدودیت های موجود می توان آن ها را انتخاب نمود.
منبع کویلی یک مخزن فلزی بوده که درون آن لوله های مسی به نام کویل قرار دارد. از این منبع به عنوان نوعی مبدل حرارتی و برای انتقال حرارت بین دو سیال استفاده می شود.
منبع کویلی دارای دو ورودی و دو خروجی اصلی بوده که یک ورودی و خروجی برای مخزن استوانه ای، و یک ورودی و خروجی برای کویل های مسی است.
عملکرد این منبع به گونه ای است که آب داغ خروجی از دیگ آب گرم وارد کویل مسی شده، و با آب سرد موجود در مخزن استوانه ای تبادل حرارت انجام می دهد. در واقع منبع کویلی نوع جدیدی از منبع دو جداره بوده، که بازدهی بالاتری نسبت به آن دارد.
تفاوت اصلی منبع دو جداره با منبع کویلی در وجود دو مخزن استوانه ای تو در تو در نوع دو جداره است، در حالی که در منبع کویلی تنها از یک مخزن استوانه ای، به همراه لوله های مسی تعبیه شده درون مخزن استفاده شده است.
از مزایای نسبی منبع کویلی می توان به بازدهی بالاتر، تعمیر و نگهداری و شست و شوی آسان تر، قابلیت استفاده از نوع افقی و عمودی (متناسب با کاربری) و طول عمر بالای آن اشاره کرد.
انواع منبع کویلی
منابع کویلی را می توان از نظر نحوه استقرار تقسیم بندی نمود. کویل ها را می توان از نظر هندسه لوله ها نیز به دو دسته U-شکل و حلزونی تقسیم بندی کرد.
از نظر استقرار نیز به دو گروه اصلی منابع کویلی ایستاده (عمودی) و افقی تقسیم بندی می شوند. تفاوت این دو گروه در نحوه قرارگیری مخزن استوانه ای آن ها است. انتخاب بین این دو گروه، به محل نصب منبع و فضای موجود برای استقرار آن بستگی دارد. بنابراین انواع منبع کویلی را می توان به صورت زیر معرفی کرد:
منبع افقی
مخزن آب این نوع منبع به صورت افقی یا خوابیده طراحی شده و از اصلی ترین ویژگی آن می توان به امکان قرار دادن کویل بزرگ (طویل) در آن اشاره کرد. در طرف مقابل، این نوع منبع در مواردی که محدودیت فضا وجود دارد مناسب نخواهد بود.
منبع ایستاده (عمودی)
برخلاف نوع قبل، مخازن ایستاده یا عمودی فضای اندکی اشغال کرده، و از این رو در مواقعی که محدودیت فضا وجود دارد، مناسب خواهد بود.
نقطه ضعف این نوع مخازن، محدودیت در نصب کویل ها بوده، و نمی توان کویل های بزرگی در آن قرار داد، از این رو ظرفیت حرارتی آن ها نسبت به نوع خوابیده یا افقی کمتر است.
منبع کویلی U-شکل
در این نوع منبع، لوله های مسی به شکل حرف انگلیسی U در داخل مخزن نصب شده اند. این نوع منبع رواج زیادی داشته و اکثر منابع کویلی به این صورت تولید می شوند.
تعداد کویل ها بر اساس ظرفیت مورد نیاز تعیین می شود. یکی از دلایل اصلی استفاده از این نوع کویل، افزایش بازدهی منبع و همچنین بازه های تعمیر طولانی است؛ بدین صورت که در صورت مسدود شدن یا گرفتگی یکی از مسیرهای کویل، آب گرم همچنان می تواند از طریق سایر مسیرها جریان یافته و فرایند انتقال حرارت انجام گیرد.
منبع کویل دار حلزونی
بر خلاف نوع قبل، در منابع حلزونی، از یک کویل مارپیچ، به صورت حلزونی استفاده شده که جریان آب گرم تنها از یک لوله عبور می کند. یکی از بزرگترین معایب این نوع منبع آب گرم، از کار افتادن آن در صورت انسداد مسیر کویل است.
اما مزیت آن نسبت به نوع U-شکل، طول لوله کشی بیشتر در فضای مشابه بوده که منجر به افزایش انتقال حرارت و کارایی آن می شود.
